<?xml version="1.0" ?>
<!DOCTYPE book PUBLIC "-//KDE//DTD DocBook XML V4.2-Based Variant V1.1//EN"
"dtd/kdex.dtd" [
<!ENTITY lokalize "Lokalize">
<!ENTITY kaider "Lokalize">
<!ENTITY kappname "Lokalize">
<!ENTITY package "kdesdk">
<!ENTITY % addindex "IGNORE">
<!ENTITY % Dutch "INCLUDE">
]>
<book id="lokalize" lang="&language;">
<bookinfo>
<title
>Het handboek van &lokalize;</title>
<authorgroup>
<author
><firstname
>Nick</firstname
> <surname
>Shaforostoff</surname
> <affiliation
><address
><email
>shaforostoff@kde.ru</email
></address
></affiliation>
</author>
&ged.vertaald;&Hannie.Lafeber-Dumoleyn;&Freek.de.Kruijf; 
</authorgroup>

<copyright>
<year
>2007-2009</year
><holder
>Nick Shaforostoff</holder>
</copyright>

<legalnotice
>&FDLNotice;</legalnotice>

<date
>2009-05-09</date>
<releaseinfo
>1.0</releaseinfo>

<abstract>
<para
>&lokalize; is a computer-aided translation system that focuses on productivity and quality assurance. It has components usual for CAT tools: translation memory, glossary, and also a unique translation merging (synchronization) capability. It is targeted for software translation and also integrates external conversion tools for freelance office document translation. </para>
</abstract>

<keywordset>
<keyword
>&lokalize;</keyword>
<keyword
>aanpassen aan taalregio</keyword>
<keyword
>l10n</keyword>
<keyword
>internationalisatie</keyword>
<keyword
>i18n</keyword>
<keyword
>vertaling</keyword>
<keyword
>globalisatie</keyword>
<keyword
>g11n</keyword>
<keyword
>XLIFF</keyword>
<keyword
>gettext</keyword>
<keyword
>OpenDocument</keyword>
<keyword
>KBabel</keyword>
</keywordset>

</bookinfo>

<chapter id="introduction">
<title
>Inleiding</title>

<para
>When you start &lokalize; first time, you will see an empty <guilabel
>Project Overview</guilabel
> tab. Lokalize workflow implies that you start with creating/opening a project. </para>
<para
>If you are working along, chances are you are going to translate OpenDocument file. To do this select <menuchoice
><guimenu
>Project</guimenu
><guimenuitem
>Create new project</guimenuitem
></menuchoice
>. The wizard will ask you about your source document, convert it to &lokalize; internal format, XLIFF, and create project for it. After you finish translating choose <menuchoice
><guimenu
>Tools</guimenu
><guimenuitem
>Merge into ODF</guimenuitem
></menuchoice
> to integrate your translation into a copy of source document. </para>

<para
>If you are doing translations for KDE, then either you will already have &lokalize; project file in your languages folder (usually named <filename
>index.lokalize</filename
>), or you can select <menuchoice
><guimenu
>Project</guimenu
><guimenuitem
>Create new project</guimenuitem
></menuchoice
> and the wizard will download translation files for your language and will create project for you. </para>

<para
>Translation files are opened in separate tab, with two big multi-line edits as well as a bunch of <emphasis
>toolviews</emphasis
>. These views can be stacked (similar to tabs), shown separately, or hidden. Translation files consist of many English-target pairs called <emphasis
>units</emphasis
>. A <emphasis
>unit</emphasis
> typically correspond to a single string in the user interface, or one paragraph in the documentation. The purpose of the first multi-line edit is to display the original part of the pair. The purpose of the second multi-line edit is to display the translation. You can navigate through the <emphasis
>units</emphasis
> via the <guilabel
>Translation Units</guilabel
> view or by using <keycap
>Page Down</keycap
> and <keycap
>Page Up</keycap
>. </para>

<tip>
<para
>It is recommended that you get used to the keyboard shortcuts instead of the menus and toolbars for increased productivity. For example, use the <keycombo
>&Ctrl;<keycap
>L</keycap
></keycombo
> to focus <guilabel
>Quick search</guilabel
> input line to filter unit list in <guilabel
>Translation Units</guilabel
> view. Once you are done, press <keycap
>Page Down</keycap
> to start moving along the filtered list. </para>
</tip>

<para
>A unit may be <emphasis
>translated</emphasis
> or <emphasis
>untranslated</emphasis
>. A translation of a translated unit may be <emphasis
>ready</emphasis
> or <emphasis
>not ready</emphasis
> (also called <emphasis
>fuzzy</emphasis
> sometimes). If the unit is not ready, its translation is rendered in italics. &lokalize; allows you to easily navigate through the file according to the state of their translation. See <guilabel
>Go</guilabel
> menu for the shortcuts. When navigating, untranslated units are treated as not ready. Also you may use filtering feature of <guilabel
>Translation Units</guilabel
> toolview. Pressing <keycap
>Page Down</keycap
> actually takes you to the next unit in filtered/sorted list of that toolview. </para>

<para
>Wanneer u met vertaalbestanden in XLIFF-formaat werkt (en dat is zeker het geval wanneer u OpenDocument vertaalt), zijn er nog meer statussen beschikbaar:(<emphasis
>nieuw</emphasis
>, <emphasis
>moet worden nagekeken</emphasis
>, <emphasis
>goedgekeurd</emphasis
>, &etc;). U kunt ze selecteren in het keuzemenu naast de knop <guilabel
>Goedgekeurd</guilabel
> in de werkbalk. Classificatie van de status <emphasis
>gereed</emphasis
> of <emphasis
>niet gereed</emphasis
> hangt af van de huidige <emphasis
>workflow-fase</emphasis
> (<emphasis
>vertaling</emphasis
>, <emphasis
>nakijken</emphasis
>, <emphasis
>goedkeuring</emphasis
>). De standaardfase voor u hangt af van uw <emphasis
>functie</emphasis
> in het project (ingesteld bij de projectinstellingen). Een eenheid bevat meestal informatie over de fase van de laatste wijziging en voor elke fase wordt de eigenaar vermeld in het bestand. </para>

</chapter>

<chapter id="projects">
<title
>Projecten</title>

<para
>De projecten behoren tot de hoofdconcepten in &lokalize;. Een project bestaat uit een bestand met paden, mappen met vertalingen, sjablonen, en andere bestanden: een woordenlijstbestand, scripts, vertaalgeheugen. Wanneer &lokalize; een bestand opent zonder dat er een project geladen is, zal het op zoek gaan naar een projectbestand in de bovenliggende mappen (tot vier niveaus omhoog). Ook kunt u, wanneer u &lokalize; opstart van de commandoregel, het projectbestand opgeven via de <userinput
>--project</userinput
>-toevoeging. </para>

<para
>For each project you select your role in it (<emphasis
>translator</emphasis
>, <emphasis
>reviewer</emphasis
>, <emphasis
>approver</emphasis
>), which in turn affects a workflow phase &lokalize; automatically picks up for files you edit. </para>

<note>
<para
>Vertaalgeheugens worden (in tegenstelling tot projectbestanden, woordenlijsten en scripts) niet gedeeld door de vertaalteamleden, aangezien ze worden aangemaakt en bewaard in de persoonlijke map van de gebruiker. Dit betekent dat de vertaalgeheugens voor alle projecten opgeslagen worden in dezelfde map en zo gebruikt kunnen worden wanneer andere projecten worden geopend. </para>
</note>

<sect1 id="project-view">
<title
>Het tabblad Projectoverzicht</title>

<para
>The <guilabel
>Project Overview</guilabel
> tab displays a file tree with statistics for a current project, such as the percentage of translated units completed and the last translator. It allows you to open a selected file in new tab of the current &lokalize;, window. </para>

</sect1>

</chapter>

<chapter id="glossary">
<title
>Woordenlijst</title>

<para
>Hebt u er ook weleens genoeg van om hetzelfde lange stuk tekst diverse malen in te typen omdat het vinden van de vertaling ervan voor een kopieer- en plakactie nog meer tijd zou kosten? Nu hoeft u alleen nog maar het (veelvoorkomende) stuk tekst in de <guilabel
>Woordenlijst</guilabel
> op te zoeken en het in te voegen door op een sneltoets te drukken. </para>

<para
>Natuurlijk moet de woordenlijst eerst van stukken tekst worden voorzien. &lokalize; heeft een handige woordenlijsteditor waarin u de hele woordenlijst kunt doorzoeken. </para>

<screenshot>
<screeninfo
>De woordenlijstweergave rechtsonder toont termen uit de woordenlijst die passen bij de huidige eenheid</screeninfo>
  <mediaobject>
    <imageobject>
      <imagedata fileref="glossary.png" format="PNG"/>
    </imageobject>
    <textobject>
      <phrase
>De woordenlijstweergave rechtsonder toont termen uit de woordenlijst die passen bij de huidige eenheid</phrase>
    </textobject>
  </mediaobject>
</screenshot>

</chapter>

<chapter id="tm">
<title
>Vertaalgeheugen</title>

<para
>The <guilabel
>Translation Memory</guilabel
> view allows you to drag and drop a folder with translation files from say Dolphin into the view, and then, within few minutes, translation suggestions will be shown automatically on the unit switch. To insert the translation suggestions into the file, use <keycombo
>&Ctrl;<keycap
>1</keycap
></keycombo
>, <keycombo
>&Ctrl;<keycap
>2</keycap
></keycombo
> and so on, depending on the number of suggestion. </para>

<para
>Pressing <keycombo
><keycap
>F7</keycap
></keycombo
> will open <guilabel
>Translation Memory</guilabel
> tab, which allows free querying TM. Clicking a search result will open corresponding file on corresponding unit. If you want to quickly open some file in the project (and it is added to TM), then instead of browsing <guilabel
>Project Overview</guilabel
> you just type its name into <guilabel
>File mask</guilabel
> field accompanied by '*'. </para>

<para
>TM engine indexes all entries, including non-ready and untranslated ones. This allows it to completely replace Search-in-Files feature which required scanning every file in the project each time a search is done. </para>

<screenshot>
<screeninfo
>&lokalize; met vertaalgeheugen-zoekresultaten voor de huidige eenheid</screeninfo>
  <mediaobject>
    <imageobject>
      <imagedata fileref="tmview.png" format="PNG"/>
    </imageobject>
    <textobject>
      <phrase
>&lokalize; met vertaalgeheugen-zoekresultaten voor de huidige eenheid</phrase>
    </textobject>
  </mediaobject>
</screenshot>

</chapter>


<chapter id="sync">
<title
>Mogelijkheden voor het synchroniseren van vertalingen</title>

<para
>De <guilabel
>Sync-modus</guilabel
> (voorheen bekend als <guilabel
>Samenvoegmodus</guilabel
>) bespaart de vertalers veel tijd, ook in de gevallen waarbij meerdere vertalers tegelijk aan hetzelfde bestand werken of wanneer een persoon vertalingen moet onderhouden voor verschillende softwarebranches. </para>

<para
>Met &lokalize; kunt u snel navigeren door eenheden die verschillen, waarbij de verschillen woord-voor-woord getoond worden. Ook heeft &lokalize; twee Sync-weergaven - <guilabel
>Primary Sync</guilabel
> en <guilabel
>Secondary Sync</guilabel
>. Ze zijn identiek, maar de eerste wordt meestal gebruikt om vertalingen samen te voegen en de tweede om vertalingen voor twee softwarebranches te synchroniseren. </para>

<para
>Nadat u een vertaling gekopieerd hebt van een ander bestand (het <emphasis
>gesynchroniseerd</emphasis
> hebt), zullen alle wijzigingen die daarna aan deze eenheid worden aangebracht overgenomen worden in het andere bestand. </para>

<sect1 id="file-merge">
<title
>Samenvoegen</title>
<para
><guilabel
>Sync-modus</guilabel
> kan bijvoorbeeld worden gebruikt bij het nakijken van wijzigingen die aangebracht zijn door (nieuwe) vertalers, waarbij u niet zeker bent van de kwaliteit van het werk. </para>
<para
>Open een basisbestand, zet de gewijzigde versie in de <guilabel
>Primary Sync</guilabel
>weergave, gevolgd door <keycombo
>&Alt;<keycap
>Down</keycap
></keycombo
> of <keycombo
>&Alt; <keycap
>Up</keycap
></keycombo
> (onthoud dat sneltoetsen gewijzigd kunnen worden op de manier gebruikelijk in alle &kde;-toepassingen) om door de items die verschillen te navigeren. </para>
<screenshot>
<screeninfo
>&lokalize; gebruikt om wijzigingen in vertalingen samen te voegen</screeninfo>
  <mediaobject>
    <imageobject>
      <imagedata fileref="sync.png" format="PNG"/>
    </imageobject>
    <textobject>
      <phrase
>&lokalize; gebruikt om wijzigingen in vertalingen samen te voegen</phrase>
    </textobject>
  </mediaobject>
</screenshot>

</sect1>

<sect1 id="file-sync">
<title
>Replicatie</title>
<para
><guilabel
>Sync-modus</guilabel
> kan ook gebruikt worden om tegelijk wijzigingen aan te brengen in de vertaling voor twee branches. Stel het pad <guilabel
>Branch-map</guilabel
> bij de projectopties in op het pad dat correspondeert met de basismap van de branch, en in de<guilabel
>Secondary Sync</guilabel
>weergave zullen automatisch de bestanden van de branch geopend worden. Telkens wanneer u daarna wijzigingen aanbrengt in de bestanden van uw hoofdbranch, zullen die automatisch overgenomen worden in de branch (natuurlijk alleen als die dezelfde Engelse tekenreeks bevat). </para>
<para
>For example, if you work on KDE translation, you can checkout trunk to <filename class="directory"
>/home/xx/hacking/kde/trunk/l10n-kde4/YOUR_LANG</filename
> and branch to <filename class="directory"
>/home/xx/hacking/kde/branches/stable/l10n-kde4/YOUR_LANG</filename
>. Create &lokalize; project: <filename
>/home/xx/hacking/kde/trunk/l10n-kde4/YOUR_LANG/project.lokalize</filename
> and set <filename class="directory"
>BranchDir=../../../branches/stable/l10n-kde4/YOUR_LANG</filename
>, then work via this project, and commit changes in both trunk and branch folders. </para>
</sect1>


<sect1 id="alt-trans">
<title
>Alternatieve vertalingen</title>

<para
>Aan elke eenheid kunnen verschillende <emphasis
>alternatieve vertalingen</emphasis
> verbonden worden. Dergelijke vertalingen kunnen verschijnen tijdens het bijwerken van het bestand, wanneer de oorspronkelijke tekenreeks enigszins gewijzigd is. In dit geval wordt de oude vertaling met de (oude) bron verplaatst naar de lijst alternatieve vertalingen, zodat die niet verloren gaat. </para>
<para
>When translating software, usually gettext tools are used to prepare translation files. When original text changes, gettext tools update translation files and mark entries with changed original text as <emphasis
>fuzzy</emphasis
> (or <emphasis
>non-ready</emphasis
> in other terminology). They store previous original text so that translators could see what changes exactly were made. &lokalize; simplifies life of translator and highlights parts of original text that were changed in <guilabel
>Alternate Translations</guilabel
> view. </para>

<screenshot>
<screeninfo
>door &lokalize; gemarkeerde delen van de originele tekst die gewijzigd zijn sinds de laatste herziening van de vertaling</screeninfo>
  <mediaobject>
    <imageobject>
      <imagedata fileref="original-diff.png" format="PNG"/>
    </imageobject>
    <textobject>
      <phrase
>door &lokalize; gemarkeerde delen van de originele tekst die gewijzigd zijn sinds de laatste herziening van de vertaling</phrase>
    </textobject>
  </mediaobject>
</screenshot>


</sect1>

</chapter>

<chapter id="scripting">
<title
>Scripts gebruiken in &lokalize;</title>

<para
>&lokalize; is extensible using scripts in several interpreted languages, including Python and JavaScript. Scripts are usually integrated into &lokalize; UI as menu actions (to which you may assign a keyboard shortcut). The location and name of menu entry for the script is defined in its accompanying .rc file. On each project open &lokalize; scans <filename
>PROJECTDIR/lokalize-scripts</filename
> folder for .rc files and adds them to a <emphasis
>cache</emphasis
> file called <filename
>PROJECTDIR/lokalize-scripts/scripts.rc</filename
> (so you shouldn't generally want to add it project's version control system). RC files also contain script paths, which may be relative to .rc file folder, or to a system scripts folder - they are tried both (actually they <emphasis
>should</emphasis
> be relative if you want to share .rc file with other people in your project). So you for example can specify <filename
>../../scripts/lokalize/opensrc.py</filename
> to load script from <ulink url="http://websvn.kde.org/trunk/l10n-kde4/scripts/lokalize/"
>global kde4-l10n scripts folder</ulink
> (&ie; not specific to your language). </para>
<para
>Examples of .rc files may be found in &lokalize; install folder (usually <filename
>/usr/share/kde4/apps/lokalize/scripts/</filename
>) and in <ulink url="http://websvn.kde.org/trunk/l10n-kde4/scripts/lokalize/"
>KDE repository</ulink
>. <ulink url="http://websvn.kde.org/trunk/l10n-kde4/ru/lokalize-scripts/"
>Here</ulink
> you can find more script examples, including JavaScript-based <filename
>check-gui.js</filename
> that runs automatically on each file save (this is achieved via special option in .rc file). If you're familiar with Python or JavaScript, the code should be self-explanatory. </para>
<para
>Hieronder treft u links naar API-beschrijvingen. Alles wat als <emphasis
>Q_SCRIPTABLE</emphasis
> aangemerkt is kan vanuit scripts gebruikt worden. </para>

<itemizedlist>
<listitem>
<para
>API-beschrijving van de object <ulink url="http://api.kde.org/4.x-api/kdesdk-apidocs/lokalize/html/classEditorTab.html"
>editor</ulink
> </para>
</listitem>
<listitem>
<para
><ulink url="http://api.kde.org/4.x-api/kdesdk-apidocs/lokalize/html/classLokalizeMainWindow.html"
>Lokalize</ulink
> object API reference </para>
</listitem>
<listitem>
<para
>API-beschrijving van het object <ulink url="http://api.kde.org/4.x-api/kdesdk-apidocs/lokalize/html/classProjectTab.html"
>Project</ulink
>-tabblad </para>
</listitem>
</itemizedlist>


</chapter>

<chapter id="credits">
<title
>Dankbetuiging en licentie</title>

<para
>&lokalize; </para>

<para
>Programma copyright &copy; 2007-2009, Nick Shaforostoff <email
>shaforostoff@kde.ru</email
> </para>

<para
>Een deel van de code is overgenomen uit &kbabel;, de voorganger van &lokalize;. </para>

<para
>Documentatie copyright &copy; 2007-2009 Nick Shaforostoff <email
>shaforostoff@kde.ru</email
> </para>

<para
>Auteur: <itemizedlist
> <listitem
> <para
>Nick Shaforostoff <email
>shaforostoff AT kde.ru</email
> </para>
</listitem>
</itemizedlist>
</para>

<para
>Ga voor meer informatie naar de <ulink url="http://userbase.kde.org/lokalize"
>&lokalize;-hoofdpagina</ulink
>.</para>

<para
>Hannie Lafeber-Dumoleyn<email
>lafeber-dumoleyn2@zonnet.nl</email
></para
> <para
>Freek de Kruijf<email
>freekdekruijf@kde.nl</email
></para
> 
&underFDL; &underGPL; </chapter>

&documentation.index;
</book>
<!--
Local Variables:
mode: sgml
sgml-minimize-attributes:nil
sgml-general-insert-case:lower
sgml-indent-step:0
sgml-indent-data:nil
End:

// vim:ts=2:sw=2:tw=78:noet
-->
